İçeriğe geç
19 Kasım 2026, Perşembe00:02
Son DakikaCanlı

Şehir Rehberi

Doç. Dr. Zeki Uyanık

Doç. Dr. Zeki Uyanık

İNSAN VE DİN

Allah’ın adını zikretmeden edilen yeminler geçerli olur mu?     

       Allah’tan başkası adına yemin edilmesi doğru değildir. Yemin ancak vallahi, billahi, tallahi, lafızları ile olur. “Evime kavuşmak nasip olmasın,” “Çocuklarımın ölüsünü öpeyim gibi lafızlar” tarzı cümleler ile edilen yeminler geçerli değildir.

       Böyle bir söz yemin sayılmadı gibi aynı zamanda doğru ve güzel bir söz de değildir. Böyle sözler ve yeminler Allah Resulü tarafından yasaklanmıştır. Nitekim buna benzer bir yemin etme olayında peygamberimiz sahabeleri uyarmış ve şöyle buyurmuştur:  “Allah Teâlâ, babanızı zikrederek yemin etmenizi yasaklamıştır. Öyleyse kim yemin edecekse ya Allah’a yemin etsin veya sussun.” (Buhârî, “Eymân”, 4).

       Bu sözler yemin sayılmadığı için herhangi bir keffaret vermek de gerekmez.  Allah adının anılmadığı yeminler yemin sayılmamakla birlikte bazı fıkıhçılara göre Kur’anı Kerime el basılarak edilen yeminler yemin sayılmaktadır.

 

İçki içeceği hususunda yemin eden kimse bu yemini yerine getirmek zorunda mı?           Adak, bir kimsenin dinen yükümlü olmadığı ibadet cinsinden bir şeyi kendisine vacip kılmasını ifade eder. Kur'an-ı Kerim'in değişik yerlerinde verilen sözün tutulması emredilir. Ayrıca kişinin yaptığı adağa uygun davranması iyi kulların vasıfları arasında sayılmaktadır.              Hz. Peygamber de hadislerinde Allah'a itaat kabilinden adakların yerine getirilmesini emretmiş Allah'a isyan veya masiyet kabilinden olan konularda adakta bulunulmamasını, şayet yapılmışsa buna uyulmamasını istemiştir.              Buna göre İslam fıkhında bir ilke olarak haram olan bir adak yerine getirilemez. İçki içme adağı gibi, zina yapma, hırsızlık yapma gibi...

          Kısaca içki içme adağı günah bir iş olduğundan bu adağı yerine getirmek caiz değildir.

 

Hangi vakitlerde namaz kılınamaz?

    Hanefi mezhebine göre şu üç vakitte namaz kılınmaz, kılınırsa mekruh işlemiş olur.

a) Güneşin doğmaya başlamasından itibaren yaklaşık 45-50 dakika geçinceye kadar olan zaman içinde,

b) Öğle vakti girmesine yaklaşık 10 dakika kalmasından itibaren öğle vakti girinceye kadar olan süre içinde,

c) Güneşin batmasına 45-50 dakika kalmasından itibaren akşam namazı vakti girinceye kadar olan zaman içinde.

     Ancak, güneşin batmasından önceki kerahat vaktinde, o günün ikindi namazının farzı kılınabilir. Fakat mazeretsiz olarak ikindi namazını bu vakte kadar geciktirmek de mekruhtur.

     Şafii mezhebine göre ise farz ve kaza namazlarını kişi her zaman kılabilir. 

 

Kulak çınlamasının dini bir yorumu var mıdır?

    Kulak çınlamasını iyiye ya da kötüye yorumlamamak gerekir.  Sağ kulak çınlarsa iyi sol kulak çınlarsa kötüye delalet eder anlayışı da doğru bir anlayış değildir. Böyle bir şey düşünmek bidat ve hurafedir dinde de yeri yoktur. 

   Dolayısıyla kulak çınlaması iyi veya kötüye işaret etmez.

 

Günün Ayeti

Allah ve resulüne itaat edin, birbirinize düşmeyin, sonra zayıflarsınız ve zaferi elden kaçırırsınız. Sabredin, kuşkusuz Allah sabredenlerle beraberdir.

Enfâl, 8/46.

 

Günün Hadisi

“Sadakanın en faziletlisi, Müslüman kişinin ilim öğrenmesi, sonra da onu din kardeşine öğretmesidir.”

(İbn Mace, Sünne, 20.)

 

Günün Sözü

Hiçbir şey insan kadar yükselemez ve onun kadar alçalamaz.

Hölderlin

 

Günün Duası

Allah’ım bugün işlerimi bana kolaylaştır.

 

Bunları biliyor muyuz?

İktida Nedir? 

Cemaatle namaz kılınırken imama uymayı ifade eder. İmama uyan kimseye de muktedi denir.

 

Günün Nüktesi

Edibali’nin Tavsiyesi…

Cahil ile dost olma: İlim bilmez, irfan bilmez, söz bilmez; üzülürsün...

Saygısızla dost olma: Usul bilmez, adap bilmez, sınır bilmez; üzülürsün.

Aç gözlü ile dost olma: İkram bilmez, kural bilmez, doymak bilmez; üzülürsün,

Görgüsüzle dost olma: Yol bilmez, yordam bilmez, kural bilmez; üzülürsün.

Kibirliyle dost olma: Hal bilmez, ahval bilmez, gönül bilmez; üzülürsün.

Ukalayla dost olma: Çok konuşur, boş konuşur, kem konuşur; üzülürsün.

Namertle dost olma: Mertlik bilmez, yürek bilmez, dost bilmez; üzülürsün.

— İlim bil, irfan bil, söz bil.

— İkram bil, kural bil, doyum bil.

— Usul bil, adap bil, sınır bil.

— Yol bil, yordam bil.

— Hal bil, ahval bil, gönül bil.

— Çok konuşma, boş konuşma, kem konuşma.

— Mert ol, yürekli ol.

— Kimsenin umudunu kırma.

Sen seni bil; ömrünce bu yeter sana.

  • 3508yazı
  • 1.075okunma

Yazarın Arşivi

  1. 17Kas

    Sinir ile yapılan yemini bozmanın bir cezası var mı?

    Yemin, bir işi yapmak veya yapmamak hususunda ileri sürülen bir iddiayı kuvvetlendirmek için Allah’ın isim veya sıfatlarından birisini şahit tutarak verilen söz...

  2. 16Kas

    Günah işleyen akrabalardan selam ve diyaloğu kesmek caiz mi?

    Akraba ile sıla-i rahmi yani akraba ilişkilerini kesmek doğru değildir. İslami yaşayış bakımından birtakım eksiklikleri olan akrabalarımızın, imkân nispetinde b...

  3. 15Kas

    Farklı mezhepten olan kişilerin birlikte cemaatle kıldıkları namaz geçerli midir?

    Mezheplerin arasındaki fark, esasta değil, fer'i hükümlerdedir. Namaz, her mezhepte farzdır. Fakat namazın farz ve vaciplerinin sayısında mezhepler arasında far...

  4. 14Kas

    Kabirde sorgu sual var mıdır?

    Dinen ölümle başlayıp yeniden dirilmeye kadar devam edecek hayata, kabir hayatı denir. Hz. Peygamber, “Kabir, ahiret duraklarının ilkidir. Bir kimse o duraktan ...

  5. 13Kas

    Yemeği oturarak yemek farz mı?

    Yemek yemenin adaplarından birisi de oturarak yemek ya da içmektir. Ancak gerek meşguliyetten gerekse başka gerekçelerden dolayı ayakta yemek ya da içmek caizdi...

  6. 12Kas

    Mezhep değiştirmede dinen bir sakınca var mı?

    Bir hak mezhepten öteki hak mezhebe geçmek caizdir. Zira bütün ehli sünnet mezheplerine uymak caizdir. Hapsine de uymak caiz olduğundan isteyen istediği mezheb...

  7. 11Kas

    Genç görünmek için yüze Botoks yaptırmak caiz midir?

    İslam’da, yaratılıştan getirilen özellikleri (fıtrat) değiştirmeye yönelik tasarruf ve müdahaleler yasaklanmıştır. Nitekim Hz. Peygamber, güzelleşmek maksadıyl...

  8. 10Kas

    Yemin bozmada herkes aynı kefareti mi öder?

    Yemin eden kişinin genç-yaşlı, fakir-zengin olması neticeyi değiştirmez. Bir yemin edilmiş ise ve bu yemin bozulmuşsa onun kefaretini yerine getirmek gerekir. B...

  9. 09Kas

    Hayvanların kısırlaştırılması caiz midir?

    İnsanlar gibi tüm hayvanların da üreme ve çoğalma hakları vardır. Hayvanların yeme içme ihtiyaçlarının teminini engellemek uygun olmadığı gibi cinsel ihtiyaçlar...

  10. 08Kas

    Cenazeyi alkışlamak caiz mi?

    Cenazenin arkasından mezara kadar gitmek sünnettir. Cenaze merasimlerinin ölen bir Müslüman’a yapılması gereken son bir vazife olması yanında, yaşayanlara yönel...

  11. 07Kas

    Kuyumcunun borç parayla altın satması caiz mi?

    Altını alıp satarken, Hz. Peygamberin faizi ve faize konu olan mallarda beyan ettiği gibi altını ve altının karşılığı olan bedeli peşin vermek gerekir. Şayet a...

  12. 06Kas

    Mahkemenin boşadığı çiftler dinen de boşanmış olur mu?

    Erkeğin veya her iki tarafın beraberce açtığı dava sonucu, mahkemece boşanmış olan eşler, dinen de boşanmış olurlar. Ancak, daha önce eşler arasında başka boşan...

  13. 05Kas

    Kişi hangi durumlarda teyemmüm alabilir?

    Teyemmüm abdest ve gusül yerine geçen bir bedel ve istisnaî hüküm olup ancak belli bir mazeretin bulunması halinde yapılabilir. Bu mazeretler de iki grupta topl...

  14. 04Kas

    İslam’da boşanma nafakasının süresi ne kadardır?

    İslam, evlilik hayatında kocaya vermiş olduğu hak ve yetkilerin yanında, bir takım görev ve sorumluluklar da yüklemiştir. Bunlardan birisi de, kocanın eşinin te...

  15. 03Kas

    Dualar içinde Nazar duası diye bir dua var mı?

    Hz. Peygamber, nazar değmesine karşı Muavvizeteyn yani Felâk ve Nâs sûrelerini okumuş sahabelere de bunları okumalarını tavsiye etmiştir. Ayrıca Hz. Peygamber...

  16. 02Kas

    Birinin malını veya eşyasını ondan habersiz kullanmak caiz mi?

    Başkasına ait herhangi bir malı veya eşyasını kullanmak o kişinin iznine bağlıdır. Kişi izin vermese onun hiçbir malını veya eşyasını kullanmayız. Örneğin birin...

  17. 01Kas

    Adak adandığı yerde kesilmek zorunda mı?

    Adak, kişinin bir ibadeti yapacağına dair Allah'a söz vererek üzerine borç kılması anlamına geldiğinden, bu borçtan kurtulması için adağını yerine getirmesi ger...

  18. 31Eki

    Elektroşok sistemi ile kesilen hayvanların etleri helal midir?

    Aslolan hayvanın normal yollarla kesilmesidir. Ama elektroşok yöntemi ile de kesmek caizdir. Tabii bu kesimin caiz olması için şoklanan hayvanın kesilmeden önce...

  19. 30Eki

    Tövbe kul hakkını affettirir mi?

    İslam dini, inanç, ibadet ve muamelat olmak üzere üç kısımdan oluşur. İnanç kısmını inkar etmek yani imanının altı esasından birini Allah’ı, Peygamberi… inkar e...

  20. 29Eki

    Peygamberler dışında mucize gösteren insan olmuş mu?

    Mucize, dini bir terim olarak, insanların benzerini meydana getirmekten aciz kalacakları, peygamberlik iddiasında bulunan zattan âdetin hilâfına ve tabiat kanun...

  21. 28Eki

    Ev ya da arabaya nazar boncuğu asmak caiz mi?

    İslam inancına göre nazar vardır. Nazar değmesine karşı da Allah'a sığınılmalı ve ondan yardım dileyip ona ibadet edilmelidir. Nazarın vakî olduğu bir gerçe...

  22. 27Eki

    Nişanlanan erkeğin altın yüzük takması caiz mi?

    İslam’da erkeklere altın takı yasaklanmıştır. Nitekim Sevgili Peygamberimiz Hadis-i Şeriflerinde bu hususta şöyle buyurmaktadır: "Altın ve ipek ümmetimin erkekl...

  23. 26Eki

    İbadetler vekaletle yapılabilir mi?

    Bedenle yapılan ibadetlerde vekalet geçerli olmayıp, ibadetin bizzat mükellefin kendisi tarafından yerine getirilmesi gerekir. Mesela, mükellef ne kadar hasta o...

  24. 25Eki

    Cenaze kefenlendikten sonra ölünün yüzünü ailesine göstermek caiz mi?

    Cenaze yıkanıp kefenlendikten sonra yüzünün açılarak yakınlarına veya dostlarına son kez göstermede, dokunmada ya da onu öpmelerinde bir sakınca yoktur. Niteki...